Doğumu ve Gençliği: Hoca Bahâeddin Nakşbend, Hicrî 718 Muharrem ayında (Mart 1318) Buhara‘nın Kasr-ı Hinduvân köyünde doğmuştur. Bu köy sonradan Kasr-ı Arifân adını almıştır. Asıl adı Bahâeddin Muhammed b. Muhammed el-Buhârî’dir. “Nakşbend” lakabını, gençliğinde babasıyla birlikte nakışçılık yapmasından almıştır.
Müridlik Dönemi: Çocukken Hâcegân tarikatı şeyhlerinden Muhammed Baba Semâsî tarafından manen evlat edinilmiş ve tasavvufi terbiyesi Emîr Külâl’e havale edilmiştir. Manevi bir rüyada Abdülhâlik Gucdüvânî Hazretlerinden feyz aldığı için Üveysî olarak kabul edilir. Emîr Külâl’e intisap etmiş, sessiz zikri (hafi) benimsemiştir. Müridlik döneminde yedi yıl boyunca hayvanlara hizmet etmiş ve yolları temizlemiştir.
Vukûf-i kalbî: Zikir esnasında Allah’ın huzurunda olduğunun ve zikrin manasının bilincinde olmak.
Sonuç: Hoca Bahâeddin Nakşbend’in kurduğu tasavvuf anlayışı, Kur’an ve Sünnet çizgisine bağlı kalarak İslam dünyasında geniş kitlelere yayılmıştır. O, tasavvuf ile zahiri ilimleri uzlaştırmış, din alimlerine büyük saygı göstermiş ve tarikatının bid’atlardan korunmasını sağlamıştır. Sessiz zikri, sohbeti esas almış ve işsiz kişileri müridliğe kabul etmeyerek tekkelerin istismar edilmesini engellemiştir.
